Glutensiz Beslenme Listesi ve Gözden Kaçan Gizli Tehlikeler
Glutensiz beslenme listesi çölyak hataları ve daha hafif beslenmek isteyen kişilerin vazgeçilmezleri arasında yer alıyor. Fakat sağlıklı bir yaşam modeli olarak görülen glutensiz beslenme modelinde gözden kaçan birtakım tehlikeler bulunuyor. Almanya ve Avusturya gibi ülkelerde yaşayan Türkler içinde önemli olan bu beslenme türünde gözden kaçan faktör ürünlerin etiketlerinde yer alan ibarelerdir. Bazı ürünlerin etiketlerinde yer alan “glutenfrei” ibaresi sağlıklı olmaktan ziyade birtakım risklere neden olabiliyor. Glutenin eksikliğini kapatmak için yerine eklenen gizli şeker ve sağlıksız yağlar kilo alımına ve birtakım sağlık problemlerine neden olabiliyor. Avusturya Gündem olarak sizler için glutensiz beslenme ile ilgili kapsamlı bir rehber içerik hazırladık.
Okumak isteyebilirsiniz: Ketojenik Diyet Listesi Nasıl Yapılır?
Glutensiz Beslenme Nedir?
Glutensiz beslenme buğday, çavdar ya da yulaf gibi tahılların içerisinde bulunan gluten bileşeninin tamamen terk edildiği beslenme türüdür. Hamurun hem kabarmasını hem de yapışmasını sağlayan gluten çölyak hastaları için zararlıdır. Aynı zamanda glutene hassasiyeti olanlar ve buğday alerjisi olan bireyler içinde çeşitli riskler barındırır. Glutensiz beslenme listesi ve bu beslenme türünün faydaları arasında şunlar sayılabilir:
- Sindirim sisteminin rahatlamasına yardımcı olan glutensiz beslenme hazımsızlık ve şişkinlik gibi durumları ortadan kaldırır.
- Sindirilmesi zor olan glutene fazla enerji harcamak zorunda kalmayan vücut gün içerisinde daha az yorgun hisseder. Aynı zamanda halsizlik azalır.
- Çölyak ve gluten hassasiyetinde bağırsaklarda meydana gelen hasar durur. Bunun yanında besin emilimi yeniden artar.
- Gluten vücutta birtakım iltihaplanma meydana getirir. Glutensiz beslenme listesi ile bu iltihaplanma en aza iner ve kişi kolay ödem atar.
- Cilt sağlığını da olumlu etkiler. Akne, kuruluk ya da kaşıntı gibi cilt problemlerinde iyileşme sürecine katkıda bulunur.
- En önemlisi de kiloyu kontrol altına almanıza yardımcı olur.
Mutlaka Okumalısınız: Diyet Yemekleri Hazırlamanın 5 Altın Kuralı
Glutensiz Beslenme Zayıflatır mı?
Glutensiz beslenme zayıflatır mı diyet sürecinde olan kişilerin yakından ilgilendiği bir konudur. Öncelikle bilinmesi gereken nokta glutensiz beslenmenin bir zayıflama diyeti olmadığıdır. Yani glutensiz beslenme listesi kurallarını uygularken kişinin kendini diyet programında gibi hissetmesine gerek duyulmaz. Bu beslenme türünün asıl amacı gluten proteinine karşı hassasiyeti olan bireylerin daha sağlıklı beslenmesini sağlamaktır.
Fakat bu durum glutensiz beslenmenin zayıflamaya yardımcı olmayacağı anlamına gelmez. 1 ay glutensiz beslenme neticesinde kişi vücudunda birtakım farklılıklar görebilir. Kişi glutensiz beslenme listesi hazırlarken paketli ve işlenmiş karbonhidratları tamamen hayatından çıkarır. Buğday hayatınızdan çıktığında kiloya neden olan çok sayıda hamur işi tüketimi de azalır. Daha doğal beslenme öne çıkar ve meyve, kuruyemiş, et ve balık tüketimine yönelirsiniz. Bunun yanında şişkinlik ve ödem en aza iner. Protein vücutta sürekli ödem ve sindirim sistemi enflasyonuna neden olur. Fakat gluten azalırsa tartıya çıktığınızda hafiflediğinizi görebilirsiniz.
Önemli Uyarı: Buğday unlu ekmek yerine üzerinde “glutenfrei” yani glutensiz yazan paketli ekmeklerden alırsanız kilo vermeniz mümkün olmaz. Aynı durum bisküvi, kek ve makarna türleri içinde geçerlidir. Çünkü paketli gıdalar ürünlerin tadını ve kıvamını tutturabilmek için içerisinde nişasta, yağ ve gizli şeker barındırabilir.

Glutensiz Beslenme Nasıl Olur?
“Glutensiz beslenme nasıl olur” sorusuna genelde içerisinde gluten bulunmayan tahılları tüketmemekle olur gibi basit bir yanıt vermek çok açıklayıcı olmaz. Bu gıdaları çıkarmanın yanında yerlerine hem sağlıklı hem de işlenmemiş gıdalar koymak gerekir. Doğru glutensiz beslenme için şu adımları izlemeniz gerekir:
- Yasaklı tahıllardan uzak durmanız gerekiyor. Buğday, arpa, çavdar, nişasta, un, ekmek, makarna gibi gıdaları tüketmemelisiniz.
- Yulaf aslında gluten içermez. Fakat buğday ile aynı tesislerde işlenen bir ürün olduğundan çapraz bulaşım olabilir. Bundan dolayı üzerinde glutensiz yazan ürünleri satın almalısınız.
- Doğal ve güvenli alternatifleri tercih etmeye dikkat etmelisiniz. Karabuğday, kinoa, pirinç tüketilebilir.
- Badem unu ya nohut unu gibi unlar da yine sağlıklı ekmek yapımında kullanılabilirler.
Glutensiz Beslenme Listesi Hazırlarken Nelere Dikkat Edilmeli?
Glutensiz beslenme listesi hazırlarken bir uzman desteği alabilirsiniz. Özellikle çölyak hastalarının glutensiz beslenme konusunda mutlaka uzman görüşlerine başvurarak beslenmesi gerekir. Glutensiz beslenme listesi hazırlarken şu kriterlere dikkat etmelisiniz:
- Listenize girecek ürünlerin mutlaka doğal olmasına önem verin. Marketlerde satılan glutensiz yazan ürünlerden uzak durmalısınız.
- Lif, vitamin ve mineral değerlerinizi korumaya dikkat etmeniz gerekiyor. Lif için bol sebze, keten tohumu tüketebilirsiniz. B vitamini için yeşil yapraklı sebzeler ve baklagiller yanında kırmızı et ve yumurta ihmal etmeyin.
- Listenize giren her ürünün üretim koşullarını da dikkate almanız gerekiyor. Güvenli olmasına dikkat edin ve üretim yerlerinde başka glutenli ürünler üretilip üretilmediğini araştırın.
- Avusturya gibi yurtdışında yaşayan kişilerin mutlaka paketlerin üzerindeki Almanca terimlere hakim olmaları gerekir. Genelde etiketlerde şu ibareleri görebilirsiniz:
- Weizen/ Buğday
- Gerste/ Arpa
- Roggen/ Çavdar
- Malz/ Malt
- Weizenstrarke/ Buğday Nişastası

Evde Glutensiz Beslenirken Fark Etmeden yapılan 3 Hata
Evde glutensiz beslenme listesi hazırlarken ya da beslenirken kişiler üç temel hataya düşer. Bu temel hatalar arasında şunları saymak mümkün olur:
Çapraz Bulaşma/ Aynı Üretim Alanını Kullanmak
Evde bir kişi glutensiz beslense de diğer kişiler normal besleniyor olabilir. En büyük hata ise mutfak gereçlerini ayırmadan kullanmaktır. En küçük gluten kırıntısı dahi kişilerin yemeklerine bulaşabilir. Bu durum çapraz bulaşma olarak bilinir. Örneğin normal ekmek kızartılan bir makinede glutensiz ekmek kızartmak oldukça risklidir.
Baharat, Salça ve Soslarda Bulunan Gizli Gluten
Yemek yaparken genelde temel malzemelerin gluten içermediğini düşünmek büyük bir yanılgıdır. Paketli olarak satın aldığınız birçok malzemenin üretim yerini de incelemeniz gerekiyor. Bunun en iyi yöntemi baharatları tohum olarak alıp evde kendinizin öğütmesidir.
Hazır Glutensiz Ürünleri Sağlıklı Sanmak
Hazır gıdaların üzerinde glutensiz ibaresi yer alsa da bu ürünlerin %100 sağlıklı olduğu anlamına gelmez. Özellikle kurabiye, paketli ekmekler, atıştırmalıkların içerisinde çeşitli katkı maddeleri olabilir. Bunlar da en az gluten kadar zararlıdır. Glutensiz beslenme listesi hakkında Avusturya Gündem olarak birçok konuya değinmeye çalıştık.